Τμήμα Γεωλογίας

Μετεωρολογία-Κλιματολογία

Σχολή  ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ
Τμήμα  ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ
Επίπεδο σπουδών  ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ
Κατηγορία μαθήματος  Υποχρεωτικό επιλογής
Διδάσκων  Ι. Κιουτσιούκης, Επίκ. ΚαθηγητήςΤμ. Φυσικής
Κωδικός μαθήματος  GEO_713Ε
Εξάμηνο σπουδών  7ο
Τίτλος μαθήματος  Μετεωρολογία-Κλιματολογία
Αυτοτελείς διδακτικές δραστηριότητες  Διαλέξεις,  Εργαστήριο, Φροντιστήριο
Εβδομαδιαίες ώρες διδασκαλίας  2 ΘΕ/2ΕΡΓ/1ΦΡ
Πιστωτικές μονάδες  5
Τύπος μαθήματος  Επιστημονικής Περιοχής και Ανάπτυξης Δεξιοτήτων
Προαπαιτούμενα μαθήματα  Δεν υπάρχουν προαπαιτούμενα μαθήματα. Οι φοιτητές θα πρέπει να έχουν τουλάχιστον βασικές γνώσεις Κυματικής, Ρευστομηχανικής, Θερμοδυναμικής, Ηλεκτρομαγνητισμού, Οπτικής, Διαφορικού και Ολοκληρωτικού Λογισμού καθώς και βασικές εργαστηριακές δεξιότητες όσον αφορά τη μέτρηση φυσικών μεγεθών και υπολογισμό σφαλμάτων.
Γλώσσα διδασκαλίας & εξετάσεων Ελληνική
Το μάθημα προσφέρεται σε φοιτητές Erasmus  ΝΑΙ (στην Αγγλική)
Ηλεκτρονική σελίδα μαθήματος (url)  https://eclass.upatras.gr/courses/PHY1923/
Μαθησιακά αποτελέσματα

Στο τέλος αυτού του μαθήματος ο φοιτητής θα μπορεί να:

  • Αναγνωρίζει τα δομικά χαρακτηριστικά του ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος και τους φυσικούς νόμους οι οποίοι καθορίζουν τη συμπεριφορά του.
  • Εφαρμόζει τις αρχές της φυσικής στην επεξήγηση συνήθων μετεωρολογικών φαινομένων καθώς και προβλημάτων αιχμής στην ατμόσφαιρα, τη μετεωρολογία και την κλιματολογία.
Γενικές Ικανότητες

Στο τέλος αυτού του μαθήματος ο φοιτητής θα έχει περαιτέρω αναπτύξει τις ακόλουθες δεξιότητες:

  • να επιδεικνύει γνώση και κατανόηση των ουσιωδών δεδομένων, εννοιών, αρχών και θεωριών που σχετίζονται με την ατμόσφαιρα, τα συστατικά της και τα φαινόμενα που λαμβάνουν χώρα σε αυτήν.
  • να εφαρμόζει αυτή τη γνώση και κατανόηση στη λύση ποιοτικών και ποσοτικών προβλημάτων που σχετίζονται με τα περιεχόμενα του μαθήματος
  • να κατέχει τη γνωστική βάση και εμπειρία για την πιθανή μελλοντική του ενασχόληση με μαθήματα επιλογής που εμβαθύνουν στη Φυσική της Ατμόσφαιρας, Μετεωρολογία, Κλιματολογία και Ατμοσφαιρική Ρύπανση.
  • να έχει αποκτήσει στοιχειώδεις εισαγωγικές πειραματικές γνώσεις σε ότι αφορά τη μέτρηση βασικών μετεωρολογικών παραμέτρων (οργανολογία – διαδικασίες μετρήσεως)
  • να αλληλεπιδρά με άλλους σε προβλήματα φυσικής της ατμόσφαιρας ή διεπιστημονικής φύσης
Περιεχόμενο μαθήματος
  1. Η Ατμόσφαιρα της Γής
  • Εισαγωγικές έννοιες
  • Μέγεθος της ατμόσφαιρας
  • Σύσταση κατώτερης ατμόσφαιρας
  • Ηλιακή και γήινη ακτινοβολία
  • Θερμοκρασία της ατμόσφαιρας
  • Πίεση της Ατμόσφαιρας
  • Γεωδυναμικό
  • Απλά ατμοσφαιρικά μοντέλα
  • Οι υδρατμοί στην ατμόσφαιρα
  1. Θερμοδυναμική της Ατμόσφαιρας
  • Καταστατική εξίσωση
  • Θερμοδυναμικά αξιώματα
  • Θερμοδυναμικές Μεταβολές στην Ατμόσφαιρα
  • Στατική της ατμόσφαιρας
  • Κριτήρια ευστάθειας (θερμοβαθμίδα, δυνητική θερμοκρασία, ενέργεια)
  1. Φυσική των νεφών
  • Συμπύκνωση των υδρατμών
  • Ταξινόμηση των νεφών
  • Θεωρίες σχηματισμού της βροχής
  1. Δυναμική της Ατμόσφαιρας
  • Δυνάμεις που καθορίζουν την κίνηση
  • Εξισώσεις κίνησης
  • Άνεμοι συνοπτικής κλίμακας
  • Κίνηση ανέμου στο οριακό στρώμα
  • Θερμική κυκλοφορία
  • Γενική κυκλοφορία της ατμόσφαιρας
  • Άνεμοι στην επιφάνεια του πλανήτη
  • Άνεμοι στην τροπόσφαιρα – Δακτύλιοι Ηadley
  • Μακρά κύματα στην τροπόσφαιρα (κύματα Rossby)
  1. Καιρικά Συστήματα
  • Χαρακτηριστικά αερίων μαζών
  • Μέτωπα – Είδη μετώπων
  • Μόνιμες μετωπικές επιφάνειες
  • Υφέσεις – Αντικυλώνες
  • Κυκλογέννεση
  1. Δυναμική του Κλίματος
  • Κλιματική ταξινόμηση
  • Κλιματικές μεταβολές
  • Κλιματική ισορροπία, ευαισθησία και μηχανισμοί ανάδρασης
  • Κλιματική αλλαγή
Τρόπος παράδοσης  Πρόσωπο με πρόσωπο (στην τάξη)
Χρήση τεχνολογιών πληροφορίας & επικοινωνιών  Παραδόσεις με παρουσιάσεις ηλεκτρονικών διαφανειών, φροντιστήρια με υποδειγματική επίλυση προβλημάτων, επίλυση ασκήσεων κρίσης από τους φοιτητές κατά τη διάρκεια των παραδόσεων, Διάχυση του εκπαιδευτικού μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας  e_class
Οργάνωση διδασκαλίας  
Δραστηριότητα Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου
Διαλέξεις 2×13=26 
Εργαστηριακές ασκήσεις 2×13=26 
Φροντιστηριακές ασκήσεις 1x13=13
Ομαδική Εργασία 20
Αυτοτελής Μελέτη 40
 Σύνολο μαθήματος  125
 Αξιολόγηση φοιτητών
  • Γλώσσα: Ελληνικά (Αγγλικά για Erasmus)
  • Γραπτή Τελική Εξέταση Μαθήματος (100%). Τα εβδομαδιαία τεστ 10 ερωτήσεων κρίσεως σύντομης απάντησης συνυπολογίζονται στην τελική βαθμολογία μέχρι 20%.
Προτεινόμενη βιβλιογραφία
  1. Μαθήματα Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας, Α. Α. Φλόκα, Εκδόσεις Ζήτη, Θεσσαλονίκη, 1994.
  2. Μαθήματα Γενικής Μετεωρολογίας, Τ. Ι. Μακρογιάννη, Χ. Σ. Σαχσαμάνογλου, Εκδόσεις Χαρις, Θεσσαλονίκη, 2004.
  3. Γενική Μετεωρολογία, Χ. Σ. Σαχσαμάνογλου, Τ. Ι. Μακρογιάννη, Εκδόσεις Ζήτη, Θεσσαλονίκη, 1998.
  4. Εισαγωγή στη Φυσική της Ατμόσφαιρας και την Κλιματική Αλλαγή, Π. Κατσαφάδος, Η. Μαυροματίδης, Εκδόσεις Κάλλιπος, 2015.
  5. Atmospheric Science: An Introductory Survey, J.M. Wallace, P.V. Hobbs, Academic Press, London, 2006.
  6. Meteorology for Scientists and Engineers, R. Stull, University of British Columbia, 2011.