Τμήμα Γεωλογίας
Σχολή  ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ
Τμήμα  ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ
Επίπεδο σπουδών  ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ
Κατηγορία μαθήματος  ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ
Διδάσκων Δ. Παπούλης,  Καθηγητής
Κωδικός μαθήματος Geol_031
Εξάμηνο σπουδών  4ο
Τίτλος μαθήματος Αργιλικά  Ορυκτά  και  Περιβαλλοντικές Εφαρμογές
Αυτοτελείς διδακτικές δραστηριότητες Θεωρία+Εργαστήριο
Εβδομαδιαίες ώρες διδασκαλίας  2 (Θ), 1 (Ε)
Πιστωτικές μονάδες  4
Τύπος μαθήματος  Επιστημονικής Περιοχής
Προαπαιτούμενα μαθήματα Ορυκτολογία Ι, Ορυκτολογία ΙΙ, Πετρογραφία Ι, Πετρογραφία ΙΙ
Γλώσσα διδασκαλίας & εξετάσεων Ελληνικά. Διδασκαλία μπορεί να πραγματοποιηθεί και στα Αγγλικά αν αλλοδαποί φοιτητές παρακολουθούν το μάθημα.      
Το μάθημα προσφέρεται σε φοιτητές Erasmus  ΝΑΙ στην Αγγλική
Ηλεκτρονική σελίδα μαθήματος (url)  
Μαθησιακά αποτελέσματα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο φοιτητής έχει γνώση :

  1. Της εισαγωγής στην επιστήμη  των  αργίλων, 
  2. Του διεπιστημονικό χαρακτήρα  και  τις  περιβαλλοντικές  εφαρμογές  της επιστήμης των αργίλων
  3. Των κυριότερων μεθόδων  αναγνώρισης και χαρακτηρισμού  των  αργιλικών  ορυκτών.

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο φοιτητής έχει αναπτύξει τις παρακάτω ικανότητες/προσόντα

  1. Ικανότητα να παρουσιάζει τις γνώσεις και την αντίληψη των σημαντικών δεδομένων, αρχών και θεωριών της επιστήμης των αργίλων
  2. Την ικανότητα να εφαρμόζει αυτές τις γνώσεις στην επίλυση άγνωστων προβλημάτων
  3. Ικανότητα να εφαρμόζει σωστά τη μεθοδολογία στην επίλυση άγνωστων προβλημάτων.
  4. Εξειδίκευση που απαιτείται για επαγγελματική εξέλιξη.
  5. Την ικανότητα να συνεργάζεται με άλλους στις αντιμετώπιση διεπιστημονικών προβλημάτων.
Γενικές Ικανότητες Αυτόνομη εργασία, Ομαδική εργασία , Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον,  Παράγωγή νέων ερευνητικών ιδεών, Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
Περιεχόμενο μαθήματος Διεργασίες γένεσης των αργιλικών ορυκτών, κρυσταλλική μορφή και χημική σύσταση των αργιλικών ορυκτών, φυσικές και χημικές ιδιότητες των αργιλικών ορυκτών, γεωλογικές και βιομηχανικές εφαρμογές των αργίλων και των αργιλικών ορυκτών,  Ο  διεπιστημονικός  χαρακτήρας  της  επιστήμης  των  αργίλων,  γεωλογικές και  βιομηχανικές  χρήσεις  των  αργίλων  και  των  αργιλικών  ορυκτών, οι πιο σημαντικές περιβαλλοντικές τους εφαρμογές, μέθοδοι αναγνώρισης και χαρακτηρισμού των αργιλικών ορυκτών (XRD,  SEM,  DTA-TG,  FT-Raman,  Raman,  FTIR,  NMR).
Τρόπος παράδοσης Πρόσωπο με πρόσωπο
Χρήση τεχνολογιών πληροφορίας & επικοινωνιών Παραδόσεις (Power  Point),  ασκήσεις,  παραδείγματα.
Οργάνωση διδασκαλίας  
Δραστηριότητα Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου
 Διαλέξεις Θεωρίας       2Χ13=26 

Εργαστηριακές ασκήσεις

 1Χ13=13
Αυτοτελής Μελέτη 61
 Σύνολο μαθήματος  100
 Αξιολόγηση φοιτητών Γραπτές εξετάσεις που περιλαμβάνουν ερωτήσεις σύντομης απάντησης καθώς και ερωτήσεις ανάπτυξης δοκιμίων αλλά και επίλυσης προβλημάτων.
Προτεινόμενη βιβλιογραφία
  1. Π.Τσώλη-Καταγά. Άργιλοι -Ιδιότητες και εφαρμογές,1990. 85 σελ.,
  2. Bergaya, F., Theng, B.K.G. and Lagaly, G. Handbook of Clay Science, 2006. 1224 σελ.
  3. -Συναφή επιστημονικά περιοδικά: Applied Clay Science, Clays and Clay Minerals, Clay Minerals.

 

Σχολή  ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ
Τμήμα  ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ
Επίπεδο σπουδών  ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ
Κατηγορία μαθήματος  Υποχρεωτικό Επιλογής
Διδάσκων Ι. Κουκουβέλας,  Καθηγητής, Γ. Μπαθρέλλος, Αναπλ. Καθηγητής
Κωδικός μαθήματος GEOL_032
Εξάμηνο σπουδών  4ο 
Τίτλος μαθήματος  Γεωλογία και Σεισμοί
Αυτοτελείς διδακτικές δραστηριότητες  Διαλέξεις, εργαστηριακές ασκήσεις και φροντιστήριο, εργασία πεδίου
Εβδομαδιαίες ώρες διδασκαλίας  2 (Θ), 1 (ΕΡΓ)
Πιστωτικές μονάδες  4
Τύπος μαθήματος  Γενικών Γνώσεων / Επιστημονικής Περιοχής
Προαπαιτούμενα μαθήματα Γενικά δεν χρειάζονται προαπαιτούμενα μαθήματα, όμως οι φοιτητές που παρακολουθούν το μάθημα διδάσκονται κατά το ίδιο εξάμηνο έννοιες από μαθήματα όπως η Τεκτονική Γεωλογία και η Σεισμολογία που θα βοηθούν στην κατανόηση της ύλης του μαθήματος. Επίσης η διδασκαλία του μαθήματος της Γεωμορφολογίας σε προηγούμενο εξάμηνο βοηθά στην κατανόηση της ύλης.
Γλώσσα διδασκαλίας & εξετάσεων Ελληνική, όμως το μάθημα παραδίδεται και στην Αγγλική σε περίπτωση που υπάρχουν φοιτητές Erasmus.
Το μάθημα προσφέρεται σε φοιτητές Erasmus  ΝΑΙ
Ηλεκτρονική σελίδα μαθήματος (url)  https://eclass.upatras.gr/courses/GEO344/
Μαθησιακά αποτελέσματα Το μάθημα απευθύνεται σε προπτυχιακούς φοιτητές που γνωρίζουν και κατανοούν τις βασικές γνώσεις της Γεωλογίας. Στόχος του μαθήματος είναι ο φοιτητής να αποκτήσει προχωρημένες γνώσεις και δεξιότητες σε θέματα που σχετίζονται με τα ενεργά ρήγματα και τις επιπτώσεις τους στο ανάγλυφο της Γης. Επίσης στους εκπαιδευτικούς στόχους του μαθήματος θα περιληφθούν η αναγνώριση των αλλαγών που συνοδεύουν την εκδήλωση των σεισμών. Για τον προσδιορισμό και την αναγνώριση των ρηγμάτων θα συνδυασθούν υφιστάμενες γνώσεις από μαθήματα προηγουμένων μαθημάτων. Για να επιτευχθεί η κατανόηση των διαφόρων εννοιών και η ερμηνεία των διαφόρων προβλημάτων που αφορούν τη γεωλογία των σεισμών θα εξηγηθούν, θα εκτιμηθούν και θα γενικευθούν στην πορεία του μαθήματος αποτελέσματα από πραγματικά παραδείγματα. Η ανάλυση και η εφαρμογή των εννοιών που θα διδαχθούν θα γίνουν και στα πλαίσια του εργαστηρίου με υπολογισμούς και ταξινομήσεις γεωμορφολογικών δεικτών. Η σύνθεση και η αξιολόγηση των γνώσεων στο μάθημα θα έχει σαν αποτέλεσμα οι φοιτητές να μπορούν να συνθέτουν και να εξηγούν, και να κατανοούν αν ένα ρήγμα είναι ενεργό και αν έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει ισχυρούς σεισμούς. 
Γενικές Ικανότητες
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών,
  • Αυτόνομη εργασία,
  • Ομαδική εργασία,
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης.
Περιεχόμενο μαθήματος
  • Το περιεχόμενο του μαθήματος περιλαμβάνει τα ακόλουθα κεφάλαια:
  • Εισαγωγικές έννοιες
  • Παράθεση κλάδων της Γεωλογίας των Σεισμών
  • Τεχνικές ανάλυσης Ενεργών Δομών
  • Διακλάσεις και Ρήγματα
  • Πετρώματα Ρηξιγενών Ζωνών
  • Σεισμοί και Ρήγματα
  • Γεωμορφολογική έκφραση ρηγμάτων
  • Παλαιοσεισμολογική έκφραση ρηγμάτων
  • Τεκτονική Γεωμορφολογία
  • Μορφοτεκτονική
  • Δευτερογενείς επιπτώσεις σεισμών
  • Σεισμική επικινδυνότητα και γεωλογία σεισμών
Τρόπος παράδοσης  Πρόσωπο με πρόσωπο στην αίθουσα διδασκαλίας
Χρήση τεχνολογιών πληροφορίας & επικοινωνιών 'Ολα τα μαθήματα παραδίδονται με τη χρήση τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνιών (π.χ. powerpoint). Οι παραδόσεις του μαθήματος είναι επίσης αναρτημένες στο ιντερνετ ως αρχεία pdf. Οι φοιτητέςμπορούν να χρησιμοποιήσουν τις παραδόσεις από το ιντερνετ για την προετοιμασία τους ή για την μελέτη τους.
Οργάνωση διδασκαλίας  
Δραστηριότητα Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου
 Διαλέξεις  2X13 = 26
 Εργαστηριακή Άσκηση  1X13 = 13
 Φροντιστήριο  
 Συγγραφή εργασίας (με τα δεδομένα που συλλέχθηκαν στην ύπαιθρο)

11 ώρες εργασία στο σπίτι

(1Χ8)=8 ωρες εργασία υπαίθρου Σύνολο 19 
 Μελέτη βιβλιογραφίας  54
 Σύνολο μαθήματος  112
 Αξιολόγηση φοιτητών
  1. Οι φοιτητές μπορούν να συντάξουν προαιρετικά τέσσερες εργασίες σε ομάδες των δύο φοιτητών κατά μέγιστο. Το 20% του μέσου βαθμού αυτών των εργασιών προστίθεται στο τελικό βαθμό των γραπτών εξετάσεων με την προϋπόθεση ότιοι εργασίες έχουν βαθμολογηθεί πάνω από 4.
  2. Γραπτές εξετάσεις στο τέλος του εξαμήνου, στην ελληνική γλώσσα, οι οποίες περιλαμβάνουν ερωτήσεις (ανάπτυξης) γνώσης και κατανόησης του περιεχομένου του μαθήματος, καθώς και επίλυση προβλημάτων.Στην περίπτωση που οι φοιτητές έχουν υποβάλει εργασίες τότε στο τελικο βαθμό προστίθεται και το 20% του μέσου όρου της βαθμολόγησης των εργασιών.
  3. Ο προβιβάσιμος βαθμός είναι 5 
Προτεινόμενη βιβλιογραφία
  1. Κουκουβέλας Ι., Κοκκάλας Σ., Ζυγούρη Β. 2010. Γεωλογία & Σεισμοί, Εκδόσεις Δίσιγμα, Θεσσαλονίκη, σελ. 415.
  2. Κουκουβέλας Ι. 1998. Τεκτονική Γεωλογία. Εκδόσεις Leader Books, Αθήνα.
  3. Yeats R., Sieh K., Allen C. 1997. The Geology of Earthquakes, Oxford University Press, pp. 568
  4. Keller E., Pinter N. 1996. Active Tectonics, Prentice Hall.
  5. Παυλίδης Σ. 2003. Γεωλογία των Σεισμών. Uiversity Studio Press, σελ. 378

Συναφή επιστημονικά περιοδικά:

  1. Journal of Structural Geology
  2. Tectonics
  3. Tectonophysics
  4. Journal of Geodynamics

 

Σχολή  ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ
Τμήμα  ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ
Επίπεδο σπουδών  ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ
Κατηγορία μαθήματος  ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ
Διδάσκων Κ. Νικολακόπουλος Καθηγητής, Ε. Σιμώνη ΕΔΙΠ
Κωδικός μαθήματος GEOL_033
Εξάμηνο σπουδών  4ο
Τίτλος μαθήματος ΨΗΦΙΑΚΗ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ
Αυτοτελείς διδακτικές δραστηριότητες ΘΕΩΡΙΑ+ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ+ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ
Εβδομαδιαίες ώρες διδασκαλίας  1 (Θ), 2 (Ε)
Πιστωτικές μονάδες  4
Τύπος μαθήματος  Επιστημονικής Περιοχής
Προαπαιτούμενα μαθήματα ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ (ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ Β ΕΞΑΜΗΝΟΥ) ΚΑΙ ΓΣΠ (ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΕΞΑΜΗΝΟΥ)
Γλώσσα διδασκαλίας & εξετάσεων  Ελληνική
Το μάθημα προσφέρεται σε φοιτητές Erasmus  ΝΑΙ στην Αγγλική
Ηλεκτρονική σελίδα μαθήματος (url)  https://eclass.upatras.gr/courses/GEO307/
Μαθησιακά αποτελέσματα

Το μάθημα αποσκοπεί στην εκπαίδευση των φοιτητών στη χρήση δεδομένων τηλεπισκόπησης και στην εξοικείωση τους με προχωρημένες τεχνικές επεξεργασίας εικόνας ώστε να καταστεί δυνατή  η ανάλυση χωρικών δεδομένων, η υλοποίηση χωρικών ερωτημάτων και η λήψη αποφάσεων. Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο φοιτητής / τρια μπορεί:

  1. Να διαχωρίζει δεδομένα τηλεπισκόπησης με βάση το μήκος κύματος στο οποίο έχουν ληφθεί,
  2. Να χρησιμοποιεί στερεοζεύγη εικόνων για τη δημιουργία Ψηφιακών Μοντέλων Επιφανείας,
  3. Να χρησιμοποιεί θερμικά, υπερφασματικά δεδομένα καθώς και δεδομένα ραντάρ σε περιβάλλον Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών να τα επεξεργάζεται και να παράγει χάρτες.
  4. Να αναγνωρίζει τις πλέον διαδεδομένες δορυφορικές εικόνες και να τις επεξεργάζεται ψηφιακά.
  5. Να αναγνωρίζει και να επεξεργάζεται δεδομένα από μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα και σαρωτές λέιζερ

 Επιπλέον, στο τέλος του εξαμήνου ο φοιτητής έχει περαιτέρω αναπτύξει τις ακόλουθες δεξιότητες:

 Ικανότητα να επιδεικνύει γνώση και κατανόηση των βασικών εννοιών, που σχετίζονται με τα δεδομένα της Τηλεπισκόπησης και τα ΓΣΠ.

  1. Να εισάγει, αποθηκεύει, διαχειρίζεται και επεξεργάζεται θερμικά, και υπερφασματικά δορυφορικά δεδομένα με χρήση εξειδικευμένων λογισμικών.
  2. Να εισάγει, αποθηκεύει, διαχειρίζεται και επεξεργάζεται δορυφορικά δεδομένα ραντάρ με χρήση εξειδικευμένων λογισμικών.
  3. Να δημιουργεί Ψηφιακά Μοντέλα Επιφαμνείας με φωτογραμμετρικές μεθόδους τόσο από στερεοζεύγη αεροφωτογραφιών όσο και από στερεοζεύγη δορυφορικών εικόνων.
  4. Να παράγει χάρτες με συνδυασμένη χρήση δεδομένων τηλεπισκόπησης και ΓΣΠ
Γενικές Ικανότητες
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Σχεδιασμός και διαχείριση έργων
  • Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
Περιεχόμενο μαθήματος

Το μάθημα είναι οργανωμένο σε τέσσερις κύκλους διδασκαλίας όπως περιγράφονται στη συνέχεια. 

 Κύκλος Α:

  • Προ-επεξεργασία Εικόνας,
  • Χαρτογράφηση μεταβολών ανίχνευση αλλαγών με χρήση δορυφορικών εικόνων και ΓΣΠ, (Θεωρία ανίχνευσης αλλαγών, Τεχνικές ανίχνευσης αλλαγών, Χρήση Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών για την καταγραφή των αλλαγών).
  • Λόγοι φασματικών ζωνών για την ανίχνευση ορυκτών και πετρωμάτων.

 Κύκλος Β:

  • Δείκτες βλάστησης,
  • Πολυφασματική Ταξινόμηση
  • Η μέθοδος της Ανάλυσης Κυρίων Συνιστωσών.
  • Θεωρία συγχώνευσης δεδομένων, κυριότερες τεχνικές συγχώνευσης δεδομένων, παραδείγματα συγχώνευσης παγχρωματικών δεδομένων υψηλής ανάλυσης με πολυφασματικά δεδομένα.
  • Χωρική αυτοσυσχέτιση ψηφιακών δεδομένων τηλεπισκόπησης. Συνάρτηση αυτοσυσχέτισης και συνάρτηση ημιβαριογράμματος, Εφαρμογές σε δορυφορικές εικόνες, Η επιφάνεια βαριογράμματος.

 Κύκλος Γ:                               

  • Θεωρία εικόνων ραντάρ, το εικονοληπτικό ραντάρ, η γεωμετρία της λήψης εικόνων ραντάρ, τύποι κεραίας, χαρακτηριστικά των εικόνων ραντάρ, πόλωση, διηλεκτρική σταθερά, τραχύτητα, βάθος διείσδυσης, παραμορφώσεις στην εικόνα ραντάρ, συμβολομετρία, συστήματα ραντάρ-εφαρμογές στη Γεωλογία, φίλτρα που χρησιμοποιούνται στις εικόνες ραντάρ.
  • Θερμικά δεδομένα Τηλεπισκόπησης,
  • Υπερφασματικά δεδομένα τηλεπισκόπησης

 Κύκλος Δ:

  • Δεδομένα Μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων
  • Σαρωτές Λειζερ
  • Φωτογραμμετρία, Εισαγωγή στις βασικές έννοιες, Δημιουργία τρισδιάστατων απεικονίσεων, Ψηφιοποίηση σε 3D περιβάλλον
Παραδείγματα σύνθετων εφαρμογών των δεδομένων Τηλεπισκόπησης και των ΓΣΠ στη Χαρτογράφηση, στη Σεισμολογία, στην Γεωφυσική, στην Γεωμορφομετρία, στην Υδρογεωλογία και στα τεχνικά έργα.
Τρόπος παράδοσης Παραδόσεις με χρήση παρουσιάσεων με PowerPoint
Χρήση τεχνολογιών πληροφορίας & επικοινωνιών Εργαστήρια με χρήση εξειδικευμένων λογισμικών Γεωγραφικών συστημάτων Πληροφοριών (ESRI, ARCGIS) και ψηφιακής επεξεργασίας εικόνας (ERDAS IMAGINE) στο υπολογιστικό κέντρο του τμήματος.  Εκπαίδευση των φοιτητών στη χρήση GPS στο πεδίο.
Οργάνωση διδασκαλίας  
Δραστηριότητα Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου
 Διαλέξεις Θεωρίας       1Χ13=13

Εργαστηριακές ασκήσεις ΓΣΠ και Τηλεπισκόπησης

 2Χ13=26
Συγγραφή αναφορών εργαστηριακών ασκήσεων 1Χ13=13
Μελέτη & ανάλυση βιβλιογραφίας 23
 Σύνολο μαθήματος  75
 Αξιολόγηση φοιτητών
  • Γραπτή εξέταση (70%)
  • Γραπτές αναφορές για κάθε εργαστηριακή άσκηση (30%)
Προτεινόμενη βιβλιογραφία
  1. "Τηλεπισκόπηση (Αρχές, Ψηφιακή ανάλυση εικόνας, Εφαρμογές)" Γ. Σκιάνης Κ. Νικολακόπουλος, Δ. Βαϊόπουλος, Εκδόσεις ΙΩΝ 2012. σελ. 336.
  2. "Τηλεπισκοπηση-Φωτοερμηνεία στις Γεωεπιστήμες", Θεόδωρος Αστάρας, εκδόσεις Αϊβάζη 2011, σελ. 484.
  3. Εργαστηριακές Σημειώσεις: "Εργαστηριακές ασκήσεις ψηφιακής επεξεργασίας δεδομένων τηλεανίχνευσης σε συνδυασμό με Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών", Δ. Βαϊόπουλος Γ. Σκιάνης Κ. Νικολακόπουλος, Εκδόσεις Πανεπιστημίου Αθηνών 2006, σελ. 178.