Τμήμα Γεωλογίας
Τομείς

Προπτυχιακά μαθήματα | Τομέας Ορυκτών Πρώτων Υλών

Αργιλικά Ορυκτά και Περιβαλλοντικές Εφαρμογές

Αργιλικά Ορυκτά και Περιβαλλοντικές Εφαρμογές

Κωδικός GEO_602E
Τίτλος Αργιλικά Ορυκτά και Περιβαλλοντικές Εφαρμογές
Ώρες Διδασκαλίας
Παράδοση   2
Φροντιστήριο   0
Εργαστήριο   1
Διδακτικές μονάδες 3
Κατηγορία Υποχρεωτικό Επιλογής
Εξάμηνο Ε'
ECTS μονάδες 3
Διδάσκων Δ. Παπούλης
Ασκών Δ. Παπούλης (Μετ/κός Φοιτητής συνεπικουρεί στα εργαστήρια)

Στόχοι Μαθήματος
Οι κύριοι στόχοι του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τα αργιλικά ορυκτά και η κατανόηση των παρακάτω εννοιών:

  • Τι είναι τα αργιλικά ορυκτά
  • Που σχηματίζονται
  • Ποιες είναι οι φυσικές και οι χημικές τους ιδιότητες
  • Πως τα αναγνωρίζουμε
  • Ποιες είναι οι κυριότερες χρήσεις τους και από που απορρέουν
  • Ποιες είναι οι κυριότερες εφαρμογές τους στην ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών προβλημάτων

Διάρθρωση Μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει:

  • Παραδόσεις στην αίθουσα διδασκαλίας
  • Ασκήσεις-Εργαστήρια με χρήση εξειδικευμένων μεθόδων ανάλυσης και εξειδικευμένων προγραμμάτων Πληροφορικής
  • Ασκήσεις Υπαίθρου για την εκμάθηση των φοιτητών στη συλλογή δεδομένων και επισκέψεις σε εργοστάσια παραγωγής κεραμικών προϊόντων

Περιεχόμενα Μαθήματος

  • Γεωλογικές και βιομηχανικές χρήσεις των αργίλων και των αργιλικών ορυκτών
  • Κύριες περιβαλλοντικές εφαρμογές τους
  • Κρυσταλλική δομή και χημική σύσταση: 1:1 π.χ καολίνης, 2:1 π.χ ιλλίτης και σμεκτίτης, 2:1:1 π.χ χλωρίτης
  • Αργιλικά ορικτά με αναμιγμένα φύλλα
  • Ανιοντικές άργιλοι, pillared άργιλοι
  • Φυσικές και χημικές ιδιότητες των αργιλικών ορυκτών (σχήμα και μέγεθος αργιλικών μορίων, διόγκωση, ενυδάτωση, ανταλλαγή κατιόντων, κροκίδωση, κατάλυση)
  • Πετρολογία των αργίλων
  • Εφαρμοσμένη ορυκτολογία αργίλων
  • Αποσάρθρωση και εδάφη. Διαγένεση
  • Εισαγωγή στην περίθλαση ακτίνων Χ. Αναγνώριση ορυκτών με περιθλασιμετρία ακτίνων Χ. Ημιποσοτική XRD ανάλυση
  • Άλλες μέθοδοι μελέτης των αργιλικών ορυκτών (SEM, IR, TGA, NMR)

Βιομηχανικά Ορυκτά

Βιομηχανικά Ορυκτά

Κωδικός GEO_503E
Τίτλος Βιομηχανικά Ορυκτά
Ώρες Διδασκαλίας
Παράδοση  2
Φροντιστήριο  0
Εργαστήριο  1
Διδακτικές μονάδες 3
Κατηγορία Υποχρεωτικό Επιλογής
Εξάμηνο Ε'
ECTS μονάδες 3
Διδάσκων Ι. Ηλιόπουλος, Επίκ. Καθηγητής
Ασκών Ι. Ηλιόπουλος, Ν. Κούγια, Β. Ξανθοπούλου, Μ. Κοκκαλιάρη (Μετ/κές Φοιτήτριες συνεπικουρούν στα εργαστήρια)

Στόχοι Μαθήματος
Εισαγωγή των φοιτητών στη γνώση της χρήσης μεταλλικών ορυκτών ως πρώτων υλών για την κατασκευαστική βιομηχανία και την ανάπτυξη νέων προϊόντων, και τον τρόπο με τον οποίο αξιοποιούνται οι φυσικές και χημικές ιδιότητες των ορυκτών για τις συγκεκριμένες εφαρμογές.

Διάρθρωση Μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει:

  • Παραδόσεις στην αίθουσα διδασκαλίας
  • Ασκήσεις-Εργαστήρια με χρήση κατάλληλων οργάνων και συσκευών και εξειδικευμένων προγραμμάτων Πληροφορικής για την εξοικείωση των φοιτητών με τις χρήσιμες ιδιότητες των βιομηχανικών ορυκτών
  • Ασκήσεις Υπαίθρου για την εξοικείωση των φοιτητών με τα προβλήματα που προκύπτουν από την εκμετάλλευση των βιομηχανικών ορυκτών

Περιεχόμενα Μαθήματος
Βιομηχανικά ορυκτά και εθνική οικονομία, ορυκτά που χρησιμοποιούνται:

  • Στη γεωργία και τη χημική βιομηχανία
  • Στη βιομηχανία γυαλιού, τσιμέντων και κονιαμάτων
  • Στη βιομηχανία τούβλων, κεραμικών και πυριμάχων υλικών
  • Για την αντιμετώπιση περιβαλλοντικών προβλημάτων

Ηλεκτρονικά μαθήματα: http://eclass.upatras.gr/courses/GEO312/  

Γεωθερμία

Γεωθερμία

Κωδικός GEO_805
Τίτλος Γεωθερμία
Ώρες Διδασκαλίας
Παράδοση  2
Φροντιστήριο  1
Εργαστήριο  1
Διδακτικές μονάδες 3
Κατηγορία Υποχρεωτικό Επιλογής
Εξάμηνο Ζ'
ECTS μονάδες 5
Διδάσκων Κ. Χρηστάνης
Ασκών Κ. Χρηστάνης  (Μετ/κός φοιτητής, συνεπικουρεί στα εργαστήρια)

Στόχοι Μαθήματος
Στόχος του μαθήματος είναι να δώσει μια όσον το δυνατόν πλήρη και σφαιρική εικόνα των παγκόσμιων και ελληνικών γεωθερμικών πεδίων, του σχηματισμού και των ιδιαιτεροτήτων τους, της δυνατότητας εντοπισμού τους, των μεθόδων αξιοποίησης, καθώς και των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που δημιουργεί η εκμετάλλευσή τους.

Διάρθρωση Μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει:

  • Παραδόσεις στην αίθουσα διδασκαλίας
  • Ασκήσεις στην αίθουσα

Περιεχόμενα Μαθήματος

  • Προέλευση γήινης θερμότητας, θερμική ροή, γεωθερμική βαθμίδα. Περιοχές γεωθερμικού ενδιαφέροντος.
  • Τα γεωθερμικά πεδία και η ταξινόμησή τους. Επιφανειακές εκδηλώσεις. Τα γεωθερμικά ρευστά. Τα γεωθερμόμετρα.
  • Η γεωθερμική έρευνα. Εκμετάλλευση γεωθερμικών ρευστών.
  • Γεωγραφική κατανομή των γεωθερμικών συστημάτων. Γεωθερμικά πεδία στην Ελλάδα.
  • Προοπτικές ανάπτυξης. Εκμετάλλευση γεωθερμικής ενέργειας και περιβάλλον.

Γεωχημεία

Γεωχημεία

Κωδικός  GEO_305
Τίτλος Γεωχημεία
Ώρες Διδασκαλίας
Παράδοση  2
Φροντιστήριο  0
Εργαστήριο  2 (2 τμήματα)
Διδακτικές μονάδες  4
Κατηγορία Υποχρεωτικό
Εξάμηνο Γ'
ECTS μονάδες  5
Διδάσκων  Ι. Καλαβρουζιώτης
Ασκών  Ι. Καλαβρουζιώτης, Αικ. Αποστολοπούλου (Μετ/κή Φοιτήτρια συνεπικουρεί στα εργαστήρια)

Στόχοι Μαθήματος
Η εκπαίδευση των φοιτητών στις γεωχημικές διεργασίες, που πραγματοποιούνται στην υδρόσφαιρα, τη λιθόσφαιρα και τη βιόσφαιρα. Στους νόμους που διέπουν τις μετακινήσεις στοιχείων από το ένα τμήμα της Γης στο άλλο και τη σημασία και τις επιδράσεις όλων αυτών στο κλίμα και στον άνθρωπο. Επιπλέον οι φοιτητές θα προετοιμαστούν για να κατανοήσουν καλύτερα τις διεργασίες πετρογένεσης, εδαφογένεσης και κοιτασματογένεσης.

Διάρθρωση Μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει:     

  • Παραδόσεις στην αίθουσα διδασκαλίας     
  • Εργαστηριακές ασκήσεις στα εργαστήρια Γεωχημείας και Εφαρμοσμένης Γεωχημείας, με χρήση αναλογικών οργάνων     
  • Ασκήσεις Υπαίθρου για την εξάσκηση των φοιτητών σε επιτόπιες μετρήσεις, με φορητά όργανα και δειγματοληψίες

Περιεχόμενα Μαθήματος

  • Βασικές γεωχημικές έννοιες και διεργασίες. Λιθόσφαιρα, υδρόσφαιρα, βιόσφαιρα, ατμόσφαιρα.     
  • Φυσικά χαρακτηριστικά των ιζημάτων και η σημασία τους στις γεωχημικές διεργασίες.     
  • Χημικά χαρακτηριστικά των ιζημάτων. Στοιχεία και γεωχημικές φάσεις ως δείκτες περιβαλλόντων ιζηματογένεσης.     
  • Χημικά χαρακτηριστικά των πετρωμάτων.     
  • Γεωχημικές διεργασίες.     
  • Διεργασίες χημικής αποσάθρωσης.     
  • Διεργασίες χημικής διαγένεσης.     
  • Διεργασίες σε περιβάλλοντα εξάτμισης.     
  • Εδάφη και ιζήματα.
  • Θαλάσσια γεωχημεία: Χημική σύσταση του θαλάσσιου νερού. Ισορροπία των διαλυμένων συστατικών του θαλάσσιου νερού. Πηγές εισόδου υλικών στο θαλάσσιο περιβάλλον. Υδάτινη στήλη. Χαρακτηριστικά στρώματα της υδάτινης στήλης. Γεωγραφικές και κατακόρυφες μεταβολές των ιχνοστοιχείων στην υδάτινη στήλη. Αιωρούμενο υλικό. Γεωγραφικές και κατακόρυφες κατανομές. Σύσταση του αιωρούμενου υλικού. Βενθικό στρώμα. Επαναιώρηση των ιζημάτων. Θαλάσσια ιζήματα. Σύσταση, κατηγορίες, πηγές προέλευσης συστατικών. Υδροθερμική δραστηριότητα υδροθερμικά μεταλλοφόρα ιζήματα. 
  • Βιογεωχημεία: βιογεωχημικές διεργασίες στα υδατικά συστήματα. Σημασία του διαλελυμένου οξυγόνου. Οργανική ύλη. Κύκλος του άνθρακα. Παραγωγή και αποικοδόμηση της οργανικής ύλης. Βιογενή στοιχεία και η σημασία τους στην εκτίμηση των περιβαλλοντικών συνθηκών. Κύκλοι των ιχνοστοιχείων. Πετρέλαια, ορυκτοί άνθρακες, χαρακτηριστικά στοιχεία.
  • Ειδικά ακραία περιβάλλοντα: σημασία της γνώσης των γεωχημικών διεργασιών σε ακραία περιβάλλοντα στη διαχείριση περιβάλλοντος. Μαύρη θάλασσα, λιμνοθάλασσες, περσικός κόλπος, ερυθρά θάλασσα, υποθαλάσσιες υδροθερμικές περιοχές.     
  • Ρύπανση περιβαλλόντων     
  • Στα πλαίσια του μαθήματος Γεωχημείας θα γίνει κωδικοποίηση στην αγγλική και ελληνική γλώσσα από τον διδάσκοντα όλων των γεωχημικών εννοιών, γεωχημικών και βιογεωχημικών διεργασιών και η έκδοση ηλεκτρονικού και έντυπου υλικού (CD κτλ.) με το υλικό αυτό. Για τα πιο πάνω γίνεται αίτημα και προτείνεται να προβλεφθούν αντίστοιχες πιστώσεις.

Γεωχημικές Διεργασίες και Περιβαλλοντική Προστασία Εδαφικών Συστημάτων

Γεωχημικές Διεργασίες και Περιβαλλοντική Προστασία Εδαφικών Συστημάτων

Κωδικός GEO_712Ε
Τίτλος Γεωχημικές Διεργασίες και Περιβαλλοντική Προστασία Εδαφικών Συστημάτων
Ώρες Διδασκαλίας
Παράδοση  2
Φροντιστήριο  1
Εργαστήριο  1
Διδακτικές μονάδες 3
Κατηγορία Υποχρεωτικό Επιλογής
Εξάμηνο Ζ'
ECTS μονάδες 5
Διδάσκων Εάν δοθεί από το Υπουργείο ΠΔ407/80
Ασκών ΠΔ407/80

Στόχοι Μαθήματος
Η εκπαίδευση των φοιτητών:

  • στις διεργασίες που πραγματοποιούνται στα εδάφη 
  • στον καθορισμό των περιβαλλοντικών συνθηκών που επικρατούν σε αυτά
  • στον καθορισμό του βαθμού ρύπανσής τους και
  • σε μεθοδολογίες εξυγίανσής τους

Διάρθρωση Μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει:

  • Παραδόσεις στην αίθουσα διδασκαλίας
  • Εργαστηριακές ασκήσεις στα εργαστήρια Γεωχημείας και Εφαρμοσμένης Γεωχημείας, με χρήση αναλογικών οργάνων 
  • Ασκήσεις Υπαίθρου για την εξάσκηση των φοιτητών σε επιτόπιες μετρήσεις, με φορητά όργανα και δειγματοληψίες

Περιεχόμενα Μαθήματος

  • Διεργασίες εδαφογένεσης
  • Φυσική, χημική και βιολογική αποσάθρωση των πετρωμάτων και σχηματισμός εδαφών. Παράγοντες σχηματισμού εδαφών. Φυσικά χαρακτηριστικά εδαφών. Δομή εδαφών. Ταξινόμηση-τύποι εδαφών. Χημικά χαρακτηριστικά εδαφών. Χημική σύσταση εδαφών. Οργανική ύλη
  • Διεργασίες ιοντο-ανταλλαγής. Οξύτητα εδάφους, σημασία και ρόλος του pH
  • Ρύπανση εδαφών. Τύποι ρύπων. Πηγές ρύπων. Μορφή παρουσίας ρύπων στα εδάφη. Μεθοδολογίες εκτίμησης της ποιότητας και του βαθμού ρύπανσης των εδαφών. Διεθνή κριτήρια καλής ποιότητας εδαφών. Τοξικά μέταλλα στα εδάφη. Συσχετίσεις μεταξύ συγκεντρώσεων τοξικών μετάλλων στα εδάφη και στα φυτά ή και τα ζώα
  • Παράγοντες που ρυθμίζουν την πρόσληψη των μετάλλων από τα φυτά. Βλαπτική επίδραση των ρυπασμένων εδαφών στη δημόσια υγεία. Κριτήρια καλής ποιότητας πήλινων οικιακών σκευών
  • Διαχείριση-διάθεση ιλύος προερχόμενης από μονάδες βιολογικών καθαρισμών σε εδάφη. Κριτήρια-προϋποθέσεις
  • Επίδραση τοξικών μετάλλων στη μικροβιακή βιομάζα του εδάφους
  • Υποβαθμίσεις εδαφών. Διάβρωση. Μέτρα προστασίας. Ερημοποίηση. Παράγοντες που οδηγούν στην ερημοποίηση. Μεθοδολογίες αποκατάστασης και εξυγίανσης εδαφών.

Ειδικά Θέματα Κοιτασματολογίας

Ειδικά Θέματα Κοιτασματολογίας

Κωδικός GEO_711E
Τίτλος Ειδικά Θέματα Κοιτασματολογίας
Ώρες Διδασκαλίας
Παράδοση  2
Φροντιστήριο  1
Εργαστήριο  1
Διδακτικές μονάδες 3
Κατηγορία Υποχρεωτικό Επιλογής
Εξάμηνο Ζ'
ECTS μονάδες 5
Διδάσκων Σ. Καλαϊτζίδης
Ασκών Σ. Καλαϊτζίδης Η. Κεβρεκίδης (Μετ/κός Φοιτητής, συνεπικουρεί στα εργαστήρια)

Διάρθρωση Μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει:

  • Παραδόσεις στην αίθουσα διδασκαλίας
  • Ασκήσεις-Εργαστήρια με κοιτασματολογικά δείγματα και χρήση εξειδικευμένων προγραμμάτων Πληροφορικής
  • Video
  • Επισκέψεις σε ορυχεία και βιομηχανίες
  • Εργασίες φοιτητών και παρουσίαση

Περιεχόμενα Μαθήματος

  • Μέθοδοι μελέτης ισορροπίας φάσεων μεταλλικών παραγενέσεων. Το σύστημα Fe2S, Fe-Cu-S και Fe-Ni-S. Το σύστημα Fe-Zn-S και γεωβαρομετρία κοιτασμάτων.
  • Διαγράμματα Εh-pΗ και Εh-pΗ-πτητικότητας και η εφαρμογή τους στην απεικόνιση των φυσικοχημικών συνθηκών γενέσεως κοιτασμάτων. Συμπλέγματα χλωριδίων, Συμπλέγματα σουλφιδίων. Μεταλλογενετικά διαλύματα σύγχρονα και αρχαία.
  • Επιθερμικά κοιτάσματα Αu-Αg: σύγχρονη έρευνα και παραδείγματα από τον ελλαδικό χώρο. Αξιολόγηση κοιτασμάτων χρυσού, ορυκτολογικές μορφές χρυσού και διεργασίες ανάκτησης
  • Κοιτάσματα πλατινοειδών (PGE’s): σύγχρονη έρευνα και παραδείγματα από τον ελλαδικό χώρο. Αξιολόγηση κοιτασμάτων PGE’s και διεργασίες ανάκτησης πλατινοειδών.
  • Σύγχρονες μέθοδοι έρευνας για τη διερεύνηση των φυσικοχημικών συνθηκών γένεσης κοιτασμάτων. Μέθοδος των σταθερών ισοτόπων. Μικροθερμομετρία. Μέθοδος ρευστών εγκλεισμάτων.
  • Χρήση κλασσικών γεωλογικών, γεωφυσικών και γεωχημικών μεθόδων, καθώς και τεχνολογιών αιχμής για την ανεύρεση κοιτασμάτων.
  • Ορυκτολογικές παραγενέσεις κοιτασμάτων, αποδέσμευση ορυκτών, συμφύσεις, ιστολογικές αναλύσεις.
  • Απώλειες μετάλλων στα τέλματα μεταλλουργικών διεργασιών, χαρακτηρισμός συμπυκνωμάτων, υπολογισμοί ισοζυγίων και κατανομή των περιεχομένων μετάλλων στις επιμέρους φάσεις.
  • Αξιολόγηση βιομηχανικών ορυκτών (π.χ. βολλαστονίτης, μαρμαρυγίες) και σύγχρονες εφαρμογές στη βιομηχανία.
  • Αξιολόγηση σπάνιων μετάλλων (V, Nb, Ta, Y, Zr), ανάκτηση και σύγχρονες εφαρμογές στη βιομηχανία.
  • Εφαρμογή της Κοιτασματολογίας στην Υδρομεταλλουργία, παραδείγματα.
  • Εφαρμογή της Κοιτασματολογίας στο περιβάλλον, βασική χημεία (Acid Rock Drainage, Neutralization).

Ειδικά Θέματα Πετρολογίας

Ειδικά Θέματα Πετρολογίας

Κωδικός GEO_811E
Τίτλος Ειδικά Θέματα Πετρολογίας
Ώρες Διδασκαλίας
Παράδοση  2
Φροντιστήριο  1
Εργαστήριο  1
Διδακτικές μονάδες 3
Κατηγορία Υποχρεωτικό Επιλογής
Εξάμηνο Η'
ECTS μονάδες 5
Διδάσκων Εάν δοθεί από το Υπουργείο ΠΔ407/80
Ασκών ΠΔ407/80

Στόχοι Μαθήματος
Στόχος του μαθήματος είναι η εισαγωγή του φοιτητή στο «μέτωπο» της πετρολογικής έρευνας και η καλλιέργεια και ανάπτυξη των ικανοτήτων του να εμβαθύνει και να διαλέγεται πάνω στην τρέχουσα ερευνητική δραστηριότητα.

Διάρθρωση Μαθήματος
Το μάθημα επικεντρώνεται σε θέματα επιστημονικής αιχμής που αντλούνται από τις τρέχουσες βιβλιογραφικές και διαδικτυακές πηγές. Από αυτές, κάθε φοιτητής επιλέγει μία δημοσίευση, την οποία αναλαμβάνει να επεξεργασθεί και να παρουσιάσει αναλυτικά στους συμφοιτητές του.

Περιεχόμενα Μαθήματος

Το μάθημα περιλαμβάνει:

  • Βιβλιογραφική και διαδικτυακή έρευνα
  • Παρουσίαση στην τάξη του ερευνητικού θέματος που έχει αναλάβει κάθε φοιτητής και επακόλουθη συζήτηση.
  • Εκπόνηση εργασίας εξαμήνου.

Ηλεκτρονικά Μαθήματα: http://eclass.upatras.gr/courses/GEO314/  

Ενεργειακές Πηγές και Ενεργειακές Πρώτες Ύλες

Ενεργειακές Πηγές και Ενεργειακές Πρώτες Ύλες

Κωδικός  GEO_605
Τίτλος  Ενεργειακές Πηγές και Ενεργειακές Πρώτες Ύλες
Ώρες Διδασκαλίας
Παράδοση  2
Φροντιστήριο  2
Εργαστήριο  0
Διδακτικές μονάδες  4
Κατηγορία  Υποχρεωτικό
Εξάμηνο Ε'
ECTS μονάδες  5
Διδάσκων  Κ. Χρηστάνης
Ασκών  Κ, Χρηστάνης (Μετ/κός Φοιτητής συνεπικουρεί στα εργαστήρια)

Στόχοι Μαθήματος
Στόχος του μαθήματος είναι να δώσει μια κατά το δυνατό πλήρη και σφαιρική εικόνα των Ενεργειακών Πρώτων Υλών και των Πηγών που έχει στη διάθεσή της η ανθρωπότητα, της προέλευσής τους, των μεθόδων αναζήτησης και εντοπισμού τους στο υπέδαφος, των μεθόδων εξόρυξης, των μη ενεργειακών χρήσεων, των παγκόσμιων και ελληνικών αποθεμάτων και τέλος των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που δημιουργεί η εκμετάλλευσή τους.

Διάρθρωση Μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει:     

  • Παραδόσεις στην αίθουσα διδασκαλίας     
  • Ασκήσεις με χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή και κατάλληλων λογισμικών πακέτων.

Περιεχόμενα Μαθήματος

  • Ενέργεια και άνθρωπος.     
  • Ορυκτοί Άνθρακες: Προέλευση, είδη και συστατικά. Η ενανθράκωση. Κοιτασματολογική έρευνα, εξόρυξη, χρήσεις, παγκόσμια & ελληνικά αποθέματα. Περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την εξόρυξη και χρήση.     
  • Ορυκτοί υδρογονάνθρακες: Προέλευση, κοιτάσματα, σύσταση. Κοιτασματολογική έρευνα, εξόρυξη, χρήσεις, παγκόσμια & ελληνικά αποθέματα. Περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την εξόρυξη και χρήση.     
  • Βιτουμενιούχα πετρώματα και Υδρίτες.     
  • Πυρηνικά καύσιμα: Τα στοιχεία ουράνιο και θόριο, η γεωχημική συμπεριφορά τους, τα ορυκτά και τα κοιτάσματά τους. Κοιτασματολογική έρευνα, εξόρυξη, μη ενεργειακές χρήσεις. Ουρανιούχες και θοριούχες μεταλλοφορίες στην Ελλάδα.
  • Περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την εξόρυξη και χρήση.     
  • Ήπιες και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Υδραυλική, γεωθερμική, ηλιακή και αιολική ενέργεια. Βιομάζα. Ενέργεια ωκεανών. Πυρηνική σύντηξη.

Κοιτασματολογία

Κοιτασματολογία

Κωδικός GEO_607
Τίτλος Κοιτασματολογία
Ώρες Διδασκαλίας
Παράδοση 2
Φροντιστήριο 1 (3 τμήμ.)
Εργαστήριο 2 (3 τμήμ.)
Διδακτικές μονάδες 4
Κατηγορία Υποχρεωτικό
Εξάμηνο ΣΤ'
ECTS μονάδες 4
Διδάσκων Σ. Καλαϊτζίδης, Επικ. Καθηγητής Τμ. Γεωλογίας
Ασκών Σ. Καλαϊτζίδης, Η. Κεβρεκίδης (Μετ/κός Φοιτητής, συνεπικουρεί στα εργαστήρια)

 Στόχοι Μαθήματος
Η βιωσιμότητα του πολιτισμού του πλανήτη μας εξαρτάται κατά μεγάλο μέρος από την ανεύρεση, με κοιτασματολογική έρευνα, ορυκτών πρώτων υλών και την απόληψή τους με περιβαλλοντικά συνειδητοποιημένο τρόπο.  Στόχοι του μαθήματος είναι να κατανοήσουν οι φοιτητές:     

  • τη ζωτική σημασία των φυσικών πρώτων υλών στην ανάπτυξη και διατήρηση των γήινων πολιτισμών     
  • τις φυσικές, χημικές, γεωλογικές και βιολογικές διεργασίες που έχουν λάβει και λαμβάνουν χώρα στον πλανήτη για τη δημιουργία κοιτασμάτων. Χρήση αυτών των γνώσεων για αειφορική διαχείριση αυτών των πόρων με σεβασμό στο περιβάλλον.

Διάρθρωση Μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει:     

  • Παραδόσεις στην αίθουσα διδασκαλίας     
  • Ασκήσεις-Εργαστήρια με κοιτασματολογικά δείγματα και χρήση εξειδικευμένων προγραμμάτων Πληροφορικής     
  • Video     
  • Επισκέψεις σε ορυχεία και βιομηχανίες     
  • Εργασίες φοιτητών και παρουσίαση

Περιεχόμενα Μαθήματος

  • Κοιτασματολογία και η θεματολογία της     
  • Τα σύγχρονα περιβαλλοντικά προβλήματα που προκύπτουν από την απόληψη και εκμετάλλευση φυσικών πρώτων υλών     
  • Τα είδη των κοιτασμάτων και η γένεσή τους     
  • Κοιτάσματα στον Ελλαδικό και Ευρωπαϊκό χώρο     
  • Οικονομικοί παράγοντες της αγοράς μετάλλων

Μάρμαρα και Αδρανή Υλικά

Μάρμαρα και Αδρανή Υλικά

Κωδικός GEO_609E
Τίτλος Μάρμαρα και Αδρανή Υλικά
Ώρες Διδασκαλίας
Παράδοση  2
Φροντιστήριο  0
Εργαστήριο  1
Διδακτικές μονάδες 3
Κατηγορία Υποχρεωτικό Επιλογής
Εξάμηνο ΣΤ'
ECTS μονάδες 3
Διδάσκων Κ. Χατζηπαναγιώτου
Ασκών Κ. Χατζηπαναγιώτου, Αικ. Ρογκάλα, Π. Γιαννακοπούλου, Ι. Μπαλάτσας (Μετ/κοί Φοιτητές συνεπικουρούν στα εργαστήρια)

Στόχοι Μαθήματος
Οι ανάγκες εξόρυξης πετρωμάτων για χρήση σε διακοσμητικές εφαρμογές ή για την χρήση τους ως αδρανή υλικά, αυξάνουν συνεχώς. Στόχος του μαθήματος είναι να κατανοήσουν οι φοιτητές ποια πετρώματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν στις διάφορες αυτές εφαρμογές. Ποια είναι τα κριτήρια για την εξόρυξη τους. Ποιες ιδιότητες πρέπει να πληρούν τα υλικά εξόρυξης για διάφορες χρήσεις. Πώς να προσδιορίζουν αυτές τις ιδιότητες. Τέλος θα πρέπει οι φοιτητές να είναι σε θέση να κάνουν ορθολογιστική διαχείριση των αποθεμάτων της Γης και να γνωρίζουν τις μεθόδους ελαχιστοποίησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την εξόρυξη πετρωμάτων.

Διάρθρωση Μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει:     

  • Παραδόσεις στην αίθουσα διδασκαλίας     
  • Ασκήσεις-Εργαστήρια με χρήση πολωτικών μικροσκοπίων και εξειδικευμένων προγραμμάτων Πληροφορικής, καθώς και προσδιορισμού φυσικομηχανικών ιδιοτήτων     
  • Επισκέψεις σε λατομικούς χώρους για την παρακολούθηση των διαφόρων φάσεων εξόρυξης και μελέτη των περιβαλλοντικών επιπτώσεων

Περιεχόμενα Μαθήματος

  • Μάρμαρα και άλλα διακοσμητικά πετρώματα     
  • Το μάρμαρο ως ορυκτός πλούτος     
  • Φυσικά Χαρακτηριστικά, γεωλογικός χωροχρόνος. Φυσικομηχανικές και τεχνικές ιδιότητες     
  • Κατανομή και ποικιλίες μαρμάρων     
  • Χρήσεις πετρωμάτων – μαρμάρων     
  • Το μάρμαρο στην αρχαιότητα και στη σύγχρονη εποχή     
  • Φάσεις αξιοποίησης και τυποποίησης     
  • Βάση δεδομένων     
  • Αδρανή υλικά και πετρώματα – ορυκτοπετρογραφική εξέταση.     
  • Προσδιορισμός ιδιοτήτων και εργαστηριακός έλεγχος αδρανών υλικών, ταξινόμηση και χρήση     
  • Αποκατάσταση του περιβάλλοντος. Το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο.

Μέθοδοι Έρευνας Ορυκτών και Πετρωμάτων

Μέθοδοι Έρευνας Ορυκτών και Πετρωμάτων

Κωδικός GEO_814E
Τίτλος Μέθοδοι Έρευνας Ορυκτών και Πετρωμάτων
Ώρες Διδασκαλίας
Παράδοση  2
Φροντιστήριο  1
Εργαστήριο  1
Διδακτικές μονάδες 3
Κατηγορία Υποχρεωτικό Επιλογής
Εξάμηνο Η'
ECTS μονάδες 5
Διδάσκων Ι. Ηλιόπουλος,  Σ. Καλαϊτζίδης
Ασκών Ι. Ηλιόπουλος, Σ. Καλαϊτζίδης Β. Ξανθοπούλου, Μ. Κοκκαλιάρη  (Μετ/κές φοιτήτριες, συνεπικουρούν στα εργαστήρια)

Στόχοι Μαθήματος
Η εξοικείωση των φοιτητών με τις συχνότερα χρησιμοποιούμενες ενόργανες μεθόδους αναγνώρισης ορυκτών και ανάλυσης ορυκτών και πετρωμάτων σε στερεά κατάσταση. Θα αναπτυχθούν θεμελιώδεις αρχές μεθόδων που βασίζονται στην αλληλεπίδραση της ύλης με ακτινοβολίες και σωματίδια και μέθοδοι, που βασίζονται στις θερμικές, ηλεκτρικές, οπτικές και μαγνητικές επιδράσεις στην ύλη.

Διάρθρωση Μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει:

  • Παραδόσεις στην αίθουσα διδασκαλίας
  • Ασκήσεις-Εργαστήρια με χρήση σχετικών οργάνων του Τμήματος ή άλλων Τμημάτων και αντίστοιχων προγραμμάτων Πληροφορικής

Περιεχόμενα Μαθήματος
Θα αναπτυχθούν οι βασικές αρχές και θα ασκηθούν οι φοιτητές στην εφαρμοφή, των πιο κάτω κυρίως μεθόδων, ανάλογα με τις ανάγκες των πτυχιακών τους εργασιών.

  • Περίθλαση ακτίνων-Χ.
  • Φασματοσκοπία φθορισμού ακτίνων-Χ
  • Ηλεκτρονική μικροανάλυση
  • Ηλεκτρονική μικροσκοπία σάρωσης και αναλυτική ηλεκτρονική μικροσκοπία (EDS και WDS)
  • Φασματοσκοπία Mössbauer
  • Φασματοσκοπία πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού
  • Φασματοσκοπία απορρόφησης υπερύθρων – Φασματοσκοπία Raman – Διαφορική θερμοανάλυση – Ανάλυση εικόνας.

Ηλεκτρονικά Μαθήματα: http://eclass.upatras.gr/courses/GEO317/  

Μεταμορφισμός στον Ελλαδικό Χώρο

Μεταμορφισμός στον Ελλαδικό Χώρο

Κωδικός GEO_706E
Τίτλος Μεταμορφισμός στον Ελλαδικό Χώρο
Ώρες Διδασκαλίας
Παράδοση  2
Φροντιστήριο  1
Εργαστήριο  1
Διδακτικές μονάδες 3
Κατηγορία Υποχρεωτικό Επιλογής
Εξάμηνο Ζ'
ECTS μονάδες 5
Διδάσκων Ι. Ηλιόπουλος
Ασκών Ι. Ηλιόπουλος  Β. Ξανθοπούλου (Μετ/κή Φοιτήτρια, συνεπικουρεί στα εργαστήρια

Στόχοι Μαθήματος
Να φέρει τους φοιτητές σε επαφή με τις τρέχουσες απόψεις για τα μεταμορφικά γεγονότα του Ελληνικού χώρου και να ασκήσει τους φοιτητές στη σύνταξη μιας επιστημονικής έκθεσης.

Διάρθρωση Μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει:

  • Παραδόσεις στην αίθουσα διδασκαλίας
  • Ασκήσεις-Εργαστήρια με χρήση πολωτικών μικροσκοπίων και εξειδικευμένων προγραμμάτων Πληροφορικής

Περιεχόμενα Μαθήματος

Χαρακτηριστικά των φαινομένων μεταμόρφωσης:

  • Στη μάζα της Ροδόπης
  • Στην Περιροδοπική ζώνη
  • Στη Σερβομακεδονική μάζα
  • Στη μεσαία κρυσταλλική ζώνη των Κυκλάδων και τη Βόρεια Ελλάδα
  • Στην προχώρα και στα δυτικά Ελληνικά καλύμματα.
  • Η μεταμόρφωση στον Ελλαδικό χώρο στα πλαίσια της τεκτονικής των λιθοσφαιρικών πλακών.

Ηλεκτρονικά Μαθήματα: http://eclass.upatras.gr/courses/GEO302/  

Ορυκτοί Άνθρακες

Ορυκτοί Άνθρακες

Κωδικός GEO_703E
Τίτλος Ορυκτοί Άνθρακες
Ώρες Διδασκαλίας
Παράδοση  2
Φροντιστήριο  1
Εργαστήριο  1
Διδακτικές μονάδες 3
Κατηγορία Υποχρεωτικό Επιλογής
Εξάμηνο ΣΤ'
ECTS μονάδες 3
Διδάσκων Κ. Χρηστάνης
Ασκών Κ. Χρηστάνης (Μετ/κός Φοιτητής συνεπικουρεί στα εργαστήρια)

Στόχοι Μαθήματος
Τα λιγνιτικά κοιτάσματα αποτελούν τη σημαντικότερη ενεργειακή πρώτη ύλη που διαθέτει η χώρα μας για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της.

Στόχοι του μαθήματος είναι οι φοιτητές:     

  • Να αποκτήσουν μια όσο το δυνατόν πλήρη και σφαιρική εικόνα πάνω στο ευρύ αντικείμενο των Ορυκτών Ανθράκων, τόσο από πλευράς σχηματισμού και εξέλιξής τους, όσο και από πλευράς μεθόδων έρευνας και αξιοποίησής των αντίστοιχων κοιτασμάτων.     
  • Να εξοικειωθούν με τις μεθόδους γεωλογικής έρευνας, ώστε να είναι σε θέση με τις γνώσεις αυτές να συμβάλουν στη διαχείριση των υπαρχόντων αποθεμάτων με παράλληλη προστασία του περιβάλλοντος.

Διάρθρωση Μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει:     

  • Παραδόσεις στην αίθουσα διδασκαλίας     
  • Ασκήσεις-Εργαστήρια με χρήση μεθόδων ενόργανης ανάλυσης.     
  • Εφαρμογή των μεθόδων γεωλογικής έρευνας στην ύπαιθρο.

Περιεχόμενα Μαθήματος

  • Προέλευση των ορυκτών ανθράκων. 
  • Τα είδη των τυρφώνων.
  • Παράγοντες τυρφογένεσης.
  • Ενανθράκωση. 
  • Τα είδη και τα συστατικά των Ορυκτών Ανθράκων. 
  • Ανθρακοπετρογραφία. Maceral, Μικρολιθότυποι, Λιθότυποι. 
  • Γεωλογική-Κοιτασματολογική έρευνα. 
  • Κοιτάσματα ορυκτών ανθράκων στον Ελληνικό χώρο. 
  • Αποθέματα, Παραγωγή και Χρήσεις.

Ορυκτός Πλούτος και Προστασία Περιβάλλοντος

Ορυκτός Πλούτος και Προστασία Περιβάλλοντος

Κωδικός GEO_812E
Τίτλος Ορυκτός Πλούτος και Προστασία Περιβάλλοντος
Ώρες Διδασκαλίας
Παράδοση  2
Φροντιστήριο  1
Εργαστήριο  1
Διδακτικές μονάδες 3
Κατηγορία Υποχρεωτικό Επιλογής
Εξάμηνο Η'
ECTS μονάδες 5
Διδάσκων Εάν δοθεί από το Υπουργείο ΠΔ407/80
Ασκών ΠΔ407/80

Στόχοι Μαθήματος
Αναμφισβήτητα σήμερα η διατήρηση της πολιτισμικής μας κληρονομιάς σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, καθώς και η προστασία του περιβάλλοντος είναι δυο θέματα αιχμής, που απασχολούν πλήθος επιστημόνων. Στόχος του συγκεκριμένου μαθήματος είναι οι φοιτητές να μπορούν να χρησιμοποιούν τις ιδιότητες ορυκτών και πετρωμάτων και να προτείνουν μεθόδους επίλυσης περιβαλλοντικών προβλημάτων. Επίσης να μπορούν να διαχειρίζονται επικίνδυνα απόβλητα λατομικών και μεταλλευτικών περιοχών. Επιπλέον να μπορούν να συνεισφέρουν στη διατήρηση του πολιτισμού αναγνωρίζοντας τις φθορές στους λίθους αρχαίων ή ιστορικών μνημείων και να μπορούν να προτείνουν αισθητικά και μηχανικά συμβατούς λίθους για την αποκατάσταση τους. Θα μπορούν επίσης να συμβάλουν στην έρευνα αναζήτησης της προέλευσης λίθινων αντικειμένων και αρχαίων λατομικών χώρων. Τέλος θα κατανοήσουν αφενός τις αρνητικές επιπτώσεις ορισμένων ορυκτών στην ανθρώπινη υγεία και αφετέρου τη συνεισφορά άλλων ορυκτών στην αποκατάσταση της ανθρώπινης υγείας.

Διάρθρωση Μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει:

  • Παραδόσεις στην αίθουσα διδασκαλίας.
  • Ασκήσεις-Εργαστήρια με χρήση πολωτικών μικροσκοπίων και εξειδικευμένων προγραμμάτων πληροφορικής και προσδιορισμού ορυκτολογικών και φυσικομηχανικών ιδιοτήτων πετρωμάτων που χρησιμοποιούνται σε διακοσμητικές και περιβαλλοντικές εφαρμογές. 
  • Ασκήσεις Υπαίθρου: α) σε χώρους μνημείων για την εκμάθηση των φοιτητών στην αναγνώριση φθορών στους λίθους μνημείων και στον τρόπο αποκατάστασης τους και β) σε περιοχές περιβαλλοντικών προβλημάτων για την εκμάθηση των φοιτητών σε μεθόδους αποκατάστασης.

Περιεχόμενα Μαθήματος

  • Η σημασία του ορυκτών πρώτων υλών στην εξέλιξη του ανθρώπινου πολιτισμού.
  • Οι χρήσεις και η σημασία των βιομηχανικών ορυκτών. 
  • Παγκόσμια κατανομή του ορυκτού πλούτου. Σημερινά και μελλοντικά προβλήματα λόγω της παραγωγής, εκμετάλλευσης και διάθεσης του ορυκτού πλούτου. Διαχείριση των γήινων πρώτων υλών. Διεθνής πολιτική.
  • Περιβαλλοντικές επιπτώσεις και αντιμετώπισή τους από την εξόρυξη και επεξεργασία των ορυκτών πρώτων υλών. Μέθοδοι προστασίας και διαχείρισης επικίνδυνων ή τοξικών υλικών, που προέρχονται από μεταλλευτικές ή λατομικές δραστηριότητες.
  • Όξινη απορροή μεταλλείων. Περιβαλλοντικά προβλήματα και ανάπτυξη τεχνικών αντιμετώπισης.
  • Χρήση των δομικών και διακοσμητικών λίθων από την αρχαιότητα έως σήμερα. Περιγραφή και ορυκτολογικές ιδιότητες των λίθων. Είδη διάβρωσης στους λίθους των αρχαίων μνημείων και των σύγχρονων κατασκευών. 
  • Χρήση ορυκτολογικών και πετρογραφικών μεθόδων για τη διερεύνηση και επίλυση αρχαιολογικών προβλημάτων σχετικά με την προέλευση και μελέτη λίθινων ευρημάτων (π.χ. εργαλεία, σκεύη κ.λπ.).
  • Μέθοδοι συντήρησης, αποκατάστασης ή αντικατάστασης λίθινων τμημάτων αρχαίων και ιστορικών μνημείων.
  • Βιοορυκτογένεση. Ο άνθρωπος, ο ζωικός και ο φυτικός κόσμος ως συστήματα βιοορυκτογένεσης. Εφαρμογές της βιοτεχνολογίας στην εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου.

Ηλεκτρονικά Μαθήματα: http://eclass.upatras.gr/courses/GEO330/  

Περιβαλλοντική και Εφαρμοσμένη Γεωχημεία

Περιβαλλοντική και Εφαρμοσμένη Γεωχημεία

Κωδικός GEO_819E
Τίτλος Περιβαλλοντική και Εφαρμοσμένη Γεωχημεία
Ώρες Διδασκαλίας
Παράδοση  2
Φροντιστήριο  1
Εργαστήριο  1
Διδακτικές μονάδες 3
Κατηγορία Υποχρεωτικό Επιλογής
Εξάμηνο Η'
ECTS μονάδες 5
Διδάσκων Εάν δοθεί από το Υπουργείο ΠΔ407/80
Ασκών ΠΔ407/80

Στόχοι Μαθήματος
Η εκπαίδευση των φοιτητών στη χρήση της γεωχημικής διασκόπησης στη λύση περιβαλλοντικών προβλημάτων και στον εντοπισμό κοιτασμάτων μεταλλικών ορυκτών στην ξηρά και στον πυθμένα της θάλασσας, καθώς και στην έρευνα για τον εντοπισμό πετρελαίων. Ειδικότερη έμφαση θα δοθεί στο σχεδιασμό και υλοποίηση έρευνας για τον καθορισμό περιβαλλοντικών συνθηκών.

Διάρθρωση Μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει:

  • Παραδόσεις στην αίθουσα διδασκαλίας
  • Εργαστηριακές ασκήσεις στα εργαστήρια Γεωχημείας και Εφαρμοσμένης Γεωχημείας, με χρήση αναλογικών οργάνων 
  • Ασκήσεις Υπαίθρου για την εξάσκηση των φοιτητών σε επιτόπιες μετρήσεις, με φορητά όργανα και δειγματοληψίες

Περιεχόμενα Μαθήματος

  • Γεωχημική διασκόπηση για τον εντοπισμό κοιτασμάτων στη ξηρά: βασικές αρχές γεωχημικής διασκόπησης. Γεωχημικά περιβάλλοντα. Πρωτογενείς διασπορές. Συγγενετικές μορφές και επιγενετικές μορφές διασποράς. Εδάφη, δευτερογενείς γεωχημικές διασπορές. Μορφές δευτερογενούς γεωχημικής διασποράς. Γεωχημικές ανωμαλίες στα υδατικά συστήματα, τα ιζήματα απορροής, τα υπολειμματικά εδάφη. Βιογεωχημική διασκόπηση.
  • Γεωχημική διασκόπηση για τον εντοπισμό υποθαλάσσιων κοιτασμάτων. Σύγχρονα υποθαλάσσια κοιτάσματα. Μεταλλοφόρα ιζήματα. Κόνδυλοι μαγγανίου. Προσχωματικά κοιτάσματα φωσφορίτες.
  • Γεωχημική διασκόπηση για τον εντοπισμό πετρελαίων. Μεθοδολογίες επιφανειακής γεωχημικής διασκόπησης. Χρησιμοποίηση πτητικών υδρογονανθράκων ανθρακικού συγκολλητικού υλικού ειδικών ορυκτών. Μετρήσεις ακτινοβολίας γ, γεωχημικές ανωμαλίες ιωδίου, βιογεωχημικές ανωμαλίες.
  • Περιβαλλοντική-Ιατρική Γεωχημεία: τύποι ρύπων, οργανικοί και ανόργανοι ρύποι, σύσταση, συμπεριφορά και τύχη των διασπειρόμενων ρύπων στα υδατικά συστήματα. Επίπεδα των μετάλλων στους οργανισμούς. Τοξικότητα των μετάλλων. Πηγές προέλευσης των μετάλλων στο περιβάλλον. Βλαπτική επίδραση των μετάλλων στην υγεία του ανθρώπου. Χαρακτηριστικά μέταλλα, μόλυβδος, κάδμιο, νικέλιο, χρώμιο, αρσενικό, υδράργυρος.
  • Γεωχημική χαρτογράφηση
  • Χρησιμότητα των γεωχημικών χαρτών: στη γεωργία, την προστασία του περιβάλλοντος, την υδροδότηση, την ιατρική, δημόσια υγεία.
  • Ποιότητα εδαφών και δημόσια υγεία-Βλαπτική επίδραση ρυπασμένων εδαφών.
  • Ποιότητα νερών και δημόσια υγεία.
  • Μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας.
  • Γεωχημικά κριτήρια ποιότητας περιβαλλόντων.
  • Ειδικά κριτήρια περιβαλλόντων παραγωγής τροφίμων.
  • Μεθοδολογίες εκτίμησης των περιβαλλοντικών γεωχημικών σε εδάφη.
  • Μεθοδολογίες εκτίμησης των περιβαλλοντικών γεωχημικών συνθηκών σε υδατικά συστήματα.
  • Περιβαλλοντικές γεωχημικές συνθήκες σε ειδικά περιβάλλοντα.
  • Μεθοδολογίες εξυγίανσης υδατικών συστημάτων.
  • Διαχείριση υγρών αποβλήτων.
  • Διαχείριση στερεών αποβλήτων.
  • Εκτίμηση των επιπτώσεων από τη διάθεση στερεών αποβλήτων σε υδατικά συστήματα.
  • Εκτίμηση των επιπτώσεων από τη διάθεση υγρών αποβλήτων σε υδατικά συστήματα.
  • Στα πλαίσια του μαθήματος Περιβαλλοντική και Εφαρμοσμένη Γεωχημεία θα γίνει κωδικοποίηση στην αγγλική και ελληνική γλώσσα από τον διδάσκοντα όλων των περιβαλλοντικών διεργασιών και φαινομένων που χρησιμοποιούνται στην ορθολογική διαχείριση του περιβάλλοντος και τη λύση περιβαλλοντικών προβλημάτων. Γι’ αυτό προτείνεται η πρόβλεψη πιστώσεων για τα πιο πάνω και την έκδοση του ηλεκτρονικού και έντυπου υλικού.

Πετρογένεση Οφιολιθικών Συμπλεγμάτων

Πετρογένεση Οφιολιθικών Συμπλεγμάτων

Κωδικός GEO_804Ε
Τίτλος Πετρογένεση Οφιολιθικών Συμπλεγμάτων
Ώρες Διδασκαλίας
Παράδοση  2
Φροντιστήριο  1
Εργαστήριο  1
Διδακτικές μονάδες 3
Κατηγορία Υποχρεωτικό Επιλογής
Εξάμηνο Ζ'
ECTS μονάδες 5
Διδάσκων Κ. Χατζηπαναγιώτου
Ασκών Κ. Χατζηπαναγιώτου  Π. Γιαννακοπούλου, Αικ. Ρογκάλα (Μετ/κές φοιτήτριες, συνεπικουρούν στα εργαστήρια)

Στόχοι Μαθήματος
Στόχος του μαθήματος είναι να κατανοήσουν οι φοιτητές τις διαδικασίες γένεσης και εξέλιξης των οφιολιθικών πετρωμάτων και μέσω αυτών να μπορούν να αντλούν πληροφορίες για τις φυσικοχημικές διαδικασίες, που πραγματοποιούνται στο μανδύα της Γης. Επίσης να μπορούν να προσδιορίζουν τα περιβάλλοντα γένεσης των οφιολίθων και την επίδραση που έχουν αυτά στη μορφοποίηση και εξέλιξη του πλανήτη μας. Τέλος θα μάθουν τις κυριότερες χρήσεις των οφιολιθικών πετρωμάτων.

Διάρθρωση Μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει:

  • Παραδόσεις στην αίθουσα διδασκαλίας
  • Ασκήσεις-Εργαστήρια με χρήση πολωτικών μικροσκοπίων και εξειδικευμένων προγραμμάτων Πληροφορικής
  • Ασκήσεις Υπαίθρου για την εκμάθηση των φοιτητών στη συλλογή στοιχείων, δειγμάτων και διερεύνηση πετρογενετικών σχέσεων

Περιεχόμενα Μαθήματος

  • Ορισμός οφιολίθων – οφιολιθικών συμπλεγμάτων
  • Θεωρία λιθοσφαιρικών πλακών και οφιόλιθοι
  • Περιγραφή πετρογενετικών διεργασιών για το σχηματισμό ενός πλήρους οφιολιθικού συμπλέγματος (τεκτονίτες, σωρείτες, σμήνος φλεβών, έκχυτα ηφαιστειακά), οφιολιθική melange, υποοφιολιθικής μεταμορφικής σειράς •    Μεταλλοφορία στους οφιόλιθους
  • Επεξεργασία γεωχημικών μοντέλων για τον προσδιορισμό του γεωτεκτονικού περιβάλλοντος σχηματισμού των οφιολίθων (μεσοωκεάνιες ράχες, περιθωριακές λεκάνες, ηφαιστειακά τόξα, ωκεάνια νησιά, εσωτερικό λιθοσφαιρικών πλακών κ.λπ.)
  • Περιγραφή των κυριοτέρων ελληνικών οφιολιθικών εμφανίσεων
  • Συγκριτική μελέτη οφιολιθικών συμπλεγμάτων από το χώρο της ΝΑ Τηθύος. Αναφορά σε τυπικές εμφανίσεις οφιολιθικων συμπλεγμάτων από τον παγκόσμιο χώρο
  • Διαλέξεις και εργασίες από φοιτητές σε επιλεγμένα θέματα.

Πετρογραφία Ιζηματογενών και Μεταμορφωμένων Πετρωμάτων

Πετρογραφία Ιζηματογενών και Μεταμορφωμένων Πετρωμάτων

Κωδικός  GEO_402
Τίτλος Πετρογραφία Ιζηματογενών και Μεταμορφωμένων Πετρωμάτων
Ώρες Διδασκαλίας  
Παράδοση  2
Φροντιστήριο  1 (3 τμήμ.)
Εργαστήριο  3 (3 τμήμ.)
Διδακτικές μονάδες  4
Κατηγορία  Υποχρεωτικό
Εξάμηνο  Ε΄
ECTS μονάδες  5
Διδάσκων  Κ. Χατζηπαναγιώτου, Π. Λαμπροπούλου
Ασκών   Κ. Χατζηπαναγιώτου, Π. Λαμπροπούλου (μέλος Ε.Δ.Ι.Π), Π. Πετρούνιας, Π. Γιαννακοπούλου, Αικ. Ρογκάλα (Μετ/κοί φοιτητές, συνεπικουρούν στα εργ/ρια)

Στόχοι Μαθήματος
Τα πετρώματα αποτελούν συστατικά του φλοιού αλλά και του μανδύα της Γης. Στόχος του μαθήματος είναι ο φοιτητής να μπορεί να αναγνωρίζει τις διάφορες οικογένειες των ιζηματογενών και μεταμορφωμένων πετρωμάτων μακροσκοπικά και μικροσκοπικά. Επίσης να μπορεί να ταξινομεί αυτά τα πετρώματα σε συγκεκριμένους λιθότυπους, με βάση διεθνή συστήματα ταξινόμησης. Τέλος θα μάθει τη χρήση των πετρωμάτων αυτών σε διάφορες βιομηχανικές και περιβαλλοντικές εφαρμογές.

Διάρθρωση Μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει:     

  • Παραδόσεις στην αίθουσα διδασκαλίας     
  • Ασκήσεις-Εργαστήρια με χρήση πολωτικών μικροσκοπίων και εξειδικευμένων προγραμμάτων πληροφορικής     
  • Ασκήσεις Υπαίθρου για την εκμάθηση των φοιτητών στην αναγνώριση και ταξινόμηση πετρωμάτων.

Περιεχόμενα Μαθήματος

  • Ιζηματογενή πετρώματα: στάδια αποσάθρωσης.
  • Φυσικοί-χημικοί-βιοχημικοί παράγοντες κατά την ιζηματογένεση. στάδια μεταφοράς–απόθεσης και διαγένεσης     
  • Χαρακτηριστικά γνωρίσματα των ιζηματογενών πετρωμάτων     
  • Συστηματική ταξινόμηση και περιγραφή: κλαστικά (μηχανικά ιζήματα), χημικά ιζήματα, Δομές ασβεστολιθικών πετρωμάτων, βιοχημικά ιζήματα (ιζήματα άνθρακος, βιτουμένια)     
  • Μεταμορφωμένα πετρώματα: ορισμοί μεταμόρφωσης μεταμορφωμένων πετρωμάτων. Είδη μεταμόρφωσης     
  • Κατηγορίες μεταμορφωμένων πετρωμάτων     
  • Παράγοντες, βαθμοί και φάσεις μεταμόρφωσης     
  • Δομή (υφή–ιστός) μεταμορφωμένων πετρωμάτων     
  • Συστηματική ταξινόμηση και περιγραφή     
  • Ανάτηξη πετρωμάτων.

Ηλεκτρονικά Μαθήματα: http://eclass.upatras.gr/courses/GEO310  

Πετρογραφία Μαγματικών Πετρωμάτων

Πετρογραφία Μαγματικών Πετρωμάτων

Κωδικός GEO_302
Τίτλος Πετρογραφία Μαγματικών Πετρωμάτων
Ώρες Διδασκαλίας
Παράδοση  2
Φροντιστήριο  1 (3 τμήμ.)
Εργαστήριο  2 (3 τμήμ.)
Διδακτικές μονάδες  4
Κατηγορία Υποχρεωτικό
Εξάμηνο Δ'
ECTS μονάδες  6
Διδάσκων  Κ. Χατζηπαναγιώτου
Ασκών  Κ. Χατζηπαναγιώτου, Π. Λαμπροπούλου (Μέλη Ε.Δ.Ι.Π), Π. Πετρούνιας, Π. Γιαννακοπούλου, Αικ. Ρογκάλα (Μετ/κοί Φοιτητές συνεπικουρούν στα εργαστήρια, φροντιστήρια)

Στόχοι Μαθήματος
Τα πετρώματα αποτελούν συστατικά του φλοιού, αλλά και του μανδύα της Γης. Στόχος του μαθήματος είναι ο φοιτητής να μπορεί να αναγνωρίζει τις διάφορες οικογένειες των μαγματικών πετρωμάτων μακροσκοπικά και μικροσκοπικά. Επίσης να μπορεί να ταξινομεί αυτά τα πετρώματα σε συγκεκριμένους λιθότυπους, με βάση διεθνή συστήματα ταξινόμησης. Τέλος θα μάθει τη χρήση των πετρωμάτων αυτών σε διάφορες βιομηχανικές και περιβαλλοντικές εφαρμογές.

Διάρθρωση Μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει:     

  • Παραδόσεις στην αίθουσα διδασκαλίας     
  • Ασκήσεις-Εργαστήρια με χρήση πολωτικών μικροσκοπίων και εξειδικευμένων προγραμμάτων Πληροφορικής     
  • Ασκήσεις Υπαίθρου για την εκμάθηση των φοιτητών στην αναγνώριση και ταξινόμηση πετρωμάτων

Περιεχόμενα Μαθήματος

  • Δομή και σύσταση του εσωτερικού της Γης 
  • Δομή και σύσταση της Σελήνης 
  • Μετεωρίτες  Χαρακτηριστικά γνωρίσματα των πετρωμάτων 
  • Μέθοδοι πετρογραφικών προσδιορισμών και έρευνας 
  • Πετρογενετικά ορυκτά 
  • Κατηγορίες πετρωμάτων. Ο κύκλος του μετασχηματισμού των πετρωμάτων 
  • Μαγματικά πετρώματα: γενικά περί μάγματος. Κλασματική κρυστάλλωση. Κατηγορίες μαγματικών πετρωμάτων. Μέθοδοι ταξινόμησης τους. Διαγράμματα StrecKeisen. Δομές μαγματικών πετρωμάτων 
  • Ομάδα γρανιτικών πετρωμάτων 
  • Ομάδα συηνιτικών 
  • Ομάδα διοριτικών και γαββρικών 
  • Ομάδα υπερβασικών-οφιόλιθοι 
  • Ομάδα με αστριοειδή 
  • Φλεβικά, σπάνια Μαγματικά πετρώματα (ανθρακιτίτες, βαρυοκίτες, μελίλιθοι)

Ηλεκτρονικά Μαθήματα: http://eclass.upatras.gr/courses/GEO309  

Πετρολογία Μαγματικών και Μεταμορφωμένων Πετρωμάτων

Πετρολογία Μαγματικών και Μεταμορφωμένων Πετρωμάτων

Κωδικός GEO_608
Τίτλος Πετρολογία Μαγματικών και Μεταμορφωμένων Πετρωμάτων
Ώρες Διδασκαλίας
Παράδοση 2
Φροντιστήριο 1 (3 τμήμ.)
Εργαστήριο 2 (3 τμήμ.)
Διδακτικές μονάδες 4
Κατηγορία Υποχρεωτικό
Εξάμηνο ΣΤ'
ECTS μονάδες 4
Διδάσκων Ι. Ηλιόπουλος
Ασκών Ι. Ηλιόπουλος, Ν. Κουγιά, Β. Ξανθοπούλου, Μ. Κοκκαλιάρη (Μετ/κές Φοιτήτριες συνεπικουρούν στα εργαστήρια)

Στόχοι Μαθήματος
Επειδή τα πετρώματα αυτά αποτελούν τις δομικές μονάδες της Γης, το μάθημα είναι σχεδιασμένο έτσι ώστε να δώσει στο φοιτητή το θεμελιώδες υπόβαθρο γνώσης των πετρωμάτων που είναι απαραίτητο για την κατανόηση της Γης. Ο φοιτητής θα μάθει τις αρχές που διέπουν τις διαδικασίες σχηματισμού των πετρωμάτων και θα ασκηθεί, σε ατομική βάση, στη συστηματική επεξεργασία και ερμηνεία πετρολογικών δεδομένων.

Διάρθρωση Μαθήματος

Το μάθημα περιλαμβάνει:     

  • Παραδόσεις στην αίθουσα διδασκαλίας     
  • Ασκήσεις-Εργαστήρια με χρήση πολωτικών μικροσκοπίων και εξειδικευμένων προγραμμάτων Πληροφορικής

Περιεχόμενα Μαθήματος

ΜΕΡΟΣ Α' ΜΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ     

  • Θεμελιώδεις έννοιες, περιγραφική και ερμηνευτική πετροχημεία, ισοτοπική σύσταση     
  • Ασβεσταλκαλικός, υπο-αλκαλικός βασαλτικός & υπερβασικός μαγματισμός     
  • Ισορροπίες κρυστάλλων-υγρού-αερίων στα μαγματικά συστήματα     
  • Διαδικά συστήματα     
  • Τριαδικά συστήματα     
  • Γένεση, διαφοροποίηση και άνοδος του μάγματος

ΜΕΡΟΣ Β΄ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ     

  • Φυσικές και χημικές διεργασίες της μεταμόρφωσης     
  • Ζώνες, ισόβαθμοι, και φάσεις μεταμόρφωσης. Μεταμόρφωση και θεωρία των τεκτονικών πλακών     
  • Χημειογραφική αναπαράσταση των ορυκτολογικών παραγενέσεων     
  • Συστασιακά διαγράμματα, αντιδράσεις και πετρογενετικά δίκτυα μεταμορφωμένων πετρωμάτων των σειρών φάσεων χαμηλών, μετρίων και υψηλών πιέσεων     
  • Γεωθερμοβαρομετρία και Ρ-Τ-t διαδρομές μεταμορφωμένων πετρωμάτων.

Ηλεκτρονικά Μαθήματα: http://eclass.upatras.gr/courses/GEO308  

Υλικά της Γης Ι: Δομή Κρυστάλλων και ιδιότητες Ορυκτών

Υλικά της Γης Ι: Δομή Κρυστάλλων και ιδιότητες Ορυκτών

Κωδικός GEO_105
Τίτλος Υλικά της Γης Ι: Δομή Κρυστάλλων και ιδιότητες Ορυκτών
Ώρες Διδασκαλίας
Παράδοση 2
Φροντιστήριο 1 (3 τμήμ.)
Εργαστήριο 2 (3 τμήμ.)
Διδακτικές μονάδες 4
Κατηγορία Υποχρεωτικό
Εξάμηνο Β'
ECTS μονάδες 6
Διδάσκων Δ. Παπούλης
Ασκών Δ. Παπούλης, Π. Λαμπροπούλου (μέλη Ε.Δ.Ι.Π)

Στόχοι Μαθήματος
Τα ορυκτά αποτελούν τις δομικές μονάδες των συστατικών της Γης. Στόχος του μαθήματος είναι να μπορούν οι φοιτητές να προσδιορίζουν την κατανομή των χημικών στοιχείων στο κρυσταλλικό πλέγμα των ορυκτών και να τη συσχετίζουν με την εσωτερική τους δομή. Επίσης να είναι σε θέση να βρίσκουν τα στοιχεία συμμετρίας των κρυστάλλων και να τους ταξινομούν σε ένα από τα κρυσταλλικά συστήματα. Ακόμη οι φοιτητές θα εξοικειωθούν και θα είναι σε θέση να προσδιορίζουν αφενός τις φυσικές ιδιότητες και αφετέρου τις μικροσκοπικές οπτικές ιδιότητες των ορυκτών. Τέλος θα μάθουν την αρχή λειτουργίας και τον τρόπο αναγνώρισης ορυκτών με τη μέθοδο της περιθλασιμετρίας ακτίνων Χ (XRD).

Διάρθρωση Μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει: 

  • Παραδόσεις στην αίθουσα διδασκαλίας
  • Ασκήσεις-Εργαστήρια με χρήση του Διαδικτύου, εξειδικευμένου λογισμικού και πολωτικών μικροσκοπίων 
  • Ασκήσεις Υπαίθρου για την εξοικείωση των φοιτητών με τα ορυκτά στη φυσική τους θέση και την εκμάθηση συλλογής δειγμάτων και πληροφοριών στην ύπαιθρο.

Περιεχόμενα του Μαθήματος
Προέλευση των χημικών στοιχείων 

  • Κρυσταλλογραφία (μελέτη της εξωτερικής μορφολογίας και της εσωτερικής δομής των κρυσταλλικών στερεών, κρυσταλλικό σχήμα, συμμετρία των ορυκτών) 
  • Χημεία των ορυκτών (χημικοί δεσμοί, αρχιτεκτονική των κρυστάλλων, στοιχειομετρία) 
  • Φυσικές ιδιότητες των ορυκτών (χρώμα, γραμμή σκόνης, λάμψη, σχισμός, σκληρότητα, θραυσμός, αντοχή, πυκνότητα, μαγνητικές-ηλεκτρικές ιδιότητες, φωταύγεια, ραδιενέργεια) 
  • Οπτικές ιδιότητες των ορυκτών. μελέτη ορυκτών, με πολωτικό μικροσκόπιο. Οπτικά ισότροπα-Οπτικά ανισότροπα ορυκτά, διάθλαση, διπλή διάθλαση, οπτική μοναξόνων κρυστάλλων, οπτική διαξόνων κρυστάλλων, ανάγλυφο, χρώμα, χρώματα συμβολής, κατάσβεση, επιμήκυνση. Κωνοσκοπική παρατήρηση Περιθλασιμετρία ακτίνων Χ.

Ηλεκτρονικά μαθήματα: http://eclass.upatras.gr/courses/GEO300  

Υλικά της Γης ΙΙ – Κρυσταλλοχημεία και συστηματική των ορυκτών

Υλικά της Γης ΙΙ – Κρυσταλλοχημεία και συστηματική των ορυκτών

Κωδικός GEO_205
Τίτλος Υλικά της Γης ΙΙ – Κρυσταλλοχημεία και συστηματική των ορυκτών
Ώρες Διδασκαλίας
Παράδοση 2
Φροντιστήριο 1 (3 τμήμ.)
Εργαστήριο 2 (3 τμήμ.)
Διδακτικές μονάδες 4
Κατηγορία Υποχρεωτικό
Εξάμηνο Γ΄
ECTS μονάδες 6
Διδάσκων Δ. Παπούλης, Π. Λαμπροπούλου
Ασκών Δ. Παπούλης, Π. Λαμπροπούλου (μέλος Ε.Δ.Ι.Π)

Στόχοι μαθήματος
Το μάθημα αυτό έρχεται σε συνέχεια του μαθήματος: “Υλικά της Γης Ι: Δομή Κρυστάλλων και Ιδιότητες Ορυκτών”. Στόχος του είναι να μπορούν οι φοιτητές να αναγνωρίζουν ορυκτά και να τα ταξινομούν σε κατηγορίες με βάση την εσωτερική τους δομή και το χημικό τους χαρακτήρα. Επίσης να χρησιμοποιούν χημειογραφικές σχέσεις για τη διερεύνηση συνθηκών σχηματισμού των ορυκτών. Τέλος οι φοιτητές θα μάθουν για τις ιδιότητες των ορυκτών που χρησιμοποιούνται σε βιομηχανικές και περιβαλλοντικές εφαρμογές.

Διάρθρωση μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει:     

  • Παραδόσεις στην αίθουσα διδασκαλίας    
  • Ασκήσεις-Εργαστήρια με χρήση του Διαδικτύου, εξειδικευμένου λογισμικού και πολωτικών μικροσκοπίων    
  • Ασκήσεις Υπαίθρου για την εκμάθηση των φοιτητών στην αναγνώριση ορυκτών και τη διερεύνηση των συνθηκών σχηματισμού τους και των αμοιβαίων γενετικών τους σχέσεων.

Περιεχόμενα μαθήματος

  • Περιγραφή των ορυκτών. Εμφάνιση και παραγενέσεις    
  • Χημικές αναλύσεις (SEM, μικροαναλυτής)    
  • Χημική σύσταση των ορυκτών. Στοιχειομετρία    
  • Δυαδικά διαγράμματα φάσεων    
  • Ταξινόμηση των ορυκτών    
  • Εισαγωγή στα πυριτικά και μη πυριτικά ορυκτά    
  • Τεκτοπυριτικά ορυκτά (πολύμορφα SiO2, άστριοι: δομή διδυμία, σύσταση, στέρεα διαλύματα, αστριοειδή, ζεόλιθοι)    
  • Φυλλοπυριτικά ορυκτά (μαρμαρυγίες, ομάδα χλωρίτη)    
  • Ινοπυριτικά ορυκτά (ομάδα πυροξένων, ομάδα αμφιβόλων)    
  • Σωροπυριτικά ορυκτά (ομάδα ολιβίνη, ομάδα γρανατών, ομάδα αλουμινοπυριτικών)    
  • Κυκλοπυριτικά ορυκτά (ομάδα Βηρύλλου)    
  • Αυτοφυή στοιχεία, σουλφίδια, οξείδια

Ηλεκτρονικά μαθήματαhttp://eclass.upatras.gr/courses/GEO305/